Logo Bouwend Nederland

Fietsroutes naar middelbare scholen vaak nog te onveilig voor scholieren

Maandag 28 augustus 2023

Te smalle fietspaden, noodgedwongen fietsen op wegen met gemengd verkeer en gevaarlijke oversteken over 80 km/u wegen. Op schooldagen krijgen te veel middelbare scholieren ermee te maken bij hun fietstocht naar school. De kans op ongevallen wordt door onveilige fietsroutes aanzienlijk vergroot. Dit blijkt uit het onderzoek Kwaliteit fietsroutes middelbare scholieren dat Sweco samen met de Fietsersbond deed in opdracht van Bouwend Nederland. Om fietspaden veilig(er) te maken is volgens de onderzoekers een investering nodig tot in totaal 1,7 miljard euro. Ook Veilig Verkeer Nederland sluit zich aan bij de oproep van de Fietsersbond en Bouwend Nederland.

Onderzoek Sweco: Kwaliteit fietsroutes middelbare scholieren 2023

Volgens cijfers van het CBS kwamen in 2022 291 fietsers om het leven in het verkeer. Dat zijn 84 meer fietsslachtoffers dan 2021, en is het hoogste aantal sinds 2008. Onder deze cijfers vallen ook ongevallen met middelbare scholieren. Bijna 80% van de 936.400 middelbare scholieren gaat namelijk op de fiets naar school (DUO, 2022).

Te smalle fietspaden

Voor het overgrote deel zijn routes naar middelbare scholen niet berekend op die grote stroom fietsende scholieren. Fietspaden zijn vaak te smal. In slechts vier gemeenten (Arnhem, Utrecht, Almere en Eindhoven) en provincie Noord-Holland gaat het redelijk goed. "De helft van de drukke schoolfietspaden moet minimaal een halve meter breder worden. En waar scholieren fietsen, fietst natuurlijk iedereen. Zo neemt voor alle fietsers de veiligheid toe bij een betere infrastructuur", aldus Esther van Garderen, directeur Fietsersbond.

Nog veel provincies waar scholieren op gemengde wegen fietsen

Waar fietsers de weg delen met verkeer dat 50 km/u of harder mag rijden, is de kans op een ongeval voor een scholier aanzienlijk hoger blijkt uit eerder onderzoek van Sweco. Toch rijdt een middelbare scholier gemiddeld een kwart van de afstand naar school (één kilometer van de gemiddeld ruim vier kilometer) over relatief onveilige infrastructuur. Middelbare scholieren in de provincie Limburg fietsen verhoudingsgewijs het meest op onveilige infrastructuur. Ook in de provincies Zeeland, Overijssel en Friesland fietsen middelbare scholieren een groter deel dan gemiddeld over 60 km/u wegen.

Gevaarlijke fietsoversteken 80 km/u wegen

Volgens de richtlijnen van het CROW liggen oversteekplaatsen van een 80 km/u-weg vanwege de verkeersveiligheid liefst bij een kruispunt. In 95% van de gevallen is dat inderdaad zo. Maar op 142 oversteekplekken in het land ontbreekt zo’n kruispunt. Bij 14 van deze relatief gevaarlijke oversteekplaatsen gaat het om drukke fietsroutes waar elke dag meer dan 150 middelbare scholieren fietsen.

Nog lang niet overal fietspaden met veiliger asfalt of beton

Ook de verharding van de fietspaden is onderzocht. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen gesloten verharding (asfalt of beton), open verharding (gebakken klinkers, betonstraatstenen of tegels) en onverharde wegen. 19% van de drukke fietspaden heeft nog zo'n open verharding en wordt idealiter geasfalteerd.

Slechts beperkt verbeteringen in de afgelopen drie jaar

Sinds het eerste onderzoek in 2020 hebben wegbeheerders ongeveer 420 kilometer aan fietspaden naar middelbare scholen verbreed, waarvan 125 kilometer drukke fietsroutes. Het overgrote deel van de 23.500 kilometer aan fietspaden bleef echter onveranderd. In diezelfde periode hebben wegbeheerders ook 450 kilometer aan nieuwe fietspaden aangelegd, waarvan 80 kilometer drukke fietsroutes.

Investeringen nodig om fietsen veilig te houden

Om fietspaden veilig(er) te maken, is een investering nodig tot in totaal 1,7 miljard euro. Hiervoor kunnen wegbeheerders fietsroutes verbreden, nieuwe fietspaden en/of fietsoversteken aanleggen. "De investeringen per gemeente of provincie verschillen, maar overal geldt dat meer mensen gaan fietsen en er veel meer soorten fietsen zijn zoals brede bakfietsen en fast bikes. Dat heeft gevolgen voor de inrichting van ons fietsnetwerk. Om de veiligheid van scholieren te verbeteren, pleiten wij ervoor dat gemeentebesturen kijken naar de noodzaak van investeren in de lokale fietsinfrastructuur. Die investeringen zijn met de huidige stikstofproblematiek wél mogelijk", aldus voorzitter Arno Visser van Bouwend Nederland.

Bouwend Nederland pleit voor een jaarlijks extra budget van 5 miljard euro voor de totale vervangings- en renovatieopgave van de Nederlandse infrastructuur.

Veilig naar de brugklas

Veilig Verkeer Nederland (VVN) sluit zich aan bij de oproep van de Fietsersbond en Bouwend Nederland. "Om leerlingen goed voor te bereiden op de schoolroute en de risicovolle verkeerssituaties waarmee zij onderweg te maken krijgen, richt VVN zich op goede voorlichting voor leerlingen en ouders. Ook bieden wij speciale verkeerslessen op school aan voor leerlingen in groep acht", aldus woordvoerder Rob Stomphorst.

Foto: Ruben Schipper 

Richard Massar
Manager communicatie
E-mailadres

Gerelateerd nieuws

Donderdag 18 april 2024
Praktisch werkboek over klimmen op de veiligheidsladder

Tijdens de bestuurdersdag was er volop aandacht voor veiligheidscultuur en psychologische veiligheid. Onze bestuurders zagen een toneelstuk over een onveilige situatie op het werk en reflecteerden daarop. Ook was er een keynote lezing over psychologische veiligheid. En op de tafels lag een proefdruk van het nieuwe werkboek Samen klimmen op de veiligheidsladder. Dit werkboek voor mkb-bedrijven is in opdracht van ons ontwikkeld.

Maandag 15 april 2024
Extra maatregelen nodig om veiliger te werken op de vluchtstrook

Veilig werken vraagt om een gemeenschappelijk doel en een goede samenwerking tussen alle betrokken partners. Daarom stelden we met begin dit jaar samen met brancheorganisaties Cumela, MKB Infra, Techniek Nederland, Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners (VHG) en Transport en Logistiek Nederland (TLN) een duidelijk statement met hoge doelen op. Onze boodschap aan Rijkswaterstaat en andere wegbeheerders luidt: er zijn aanvullende maatregelen nodig om veilig te werken op de vluchtstrook. Mede dankzij ons statement zijn partijen in korte tijd dichter bij elkaar gekomen en zijn de gesprekken geïntensiveerd. We willen beide hetzelfde, veiliger werken en dat gaat niet vanzelf.

Maandag 15 april 2024
Week van 'Hee, ben jij oké?' van start

In de bouw-, infra- en installatiesector mag je zijn wie je bent of wilt zijn. Deze week van 15 t/m 21 april is het de Week van 'Hee, ben jij oké?'. Dit landelijke initiatief heeft tot doel om samen met heel veel organisaties en bedrijven onze sector inclusiever en sociaal veiliger te maken. Doe mee en sta samen met andere bedrijven in de week van 'Hee, ben jij oké?' stil bij inclusie, diversiteit en sociale veiligheid.